بیماری سالک      دانلودفایل pdf

 
بیماری سالک (لیشمانیوز جلدی)
سالک یک بیماری پوستی طولانی‌مدت بدون درد و تب است که از طریق گزش پشه خاکی به انسان منتقل می شود و به دو شکل سالک نوع مرطوب (روستایی) و سالک نوع خشک (شهری) وجود دارد. تعداد موارد جدید در دنیا در هر سال حدود یک میلیون نفر می باشد و 350 میلیون نفر در مناطقی زندگی می کنند که احتمال ابتلاء به بیماری وجود دارد. در شهرستان نی ریز هر دو نوع سالک مرطوب و خشک وجود دارد. بیشترین شیوع این بیماری به ترتیب مربوط به بخش آباده طشک، حومه، شهر نی ریز، بخش قطرویه و بخش مشکان می باشد.


عامل بیماری
عامل بیماری سالک، یک انگل تک یاخته ای از جنس لیشمانیا (Leishmania) است که در داخل زخم های پوستی قرار دارد. 
 
 
ناقل بیماری
ناقل بیماری سالک پشه های ریزی به نام پشه خاکی از جنس فلبوتوموس با طولی حدود  2-3 میلیمتر و با رنگ قهوه ای کم رنگ هستند.فقط جنس ماده پشه خاکی خونخوار است و از خون انسان و بعضی پستانداران تغذیه می کند در حالی که جنس نر از شیره های گیاهی تغذیه می کند. پشه خاکی تمایل زیادی به خونخواری از زخم های سالک که حاوی انگل است دارد. پشه خاکی معمولاً در شب خونخواری انجام داده و روزها را در جای تاریک و مرطوب در زیر زمین، شکاف دیوار، اصطبل و لانه جوندگان استراحت می کند. محل رشد تخم ها و تکثیر پشه خاکی ها در داخل زباله ها، کودهای حیوانی و لانه جوندگان می باشد.
 
مخزن بیماری
مخزن بیماری در سالک نوع مرطوب جوندگان وحشی و در سالک نوع خشک انسان و سگ می باشد.
راههای سرایت بیماری و سیکل زندگی انگل
بیماری سالک از طریق گزش پشه خاکی و به 3 روش زیر منتقل می گردد:
1-     انسان به انسان
2-     حیوان به حیوان
3-     حیوان به انسان و بالعکس
پشه خاکی با نشستن روی زخم و خونخواری از مخزن بیماری، انگل را وارد بدن خود نموده و پس از گذشت حدود پنج روز پشه خاکی آلوده شده و می تواند بیماری را به فرد سالم منتقل نماید.
 
 

دوره کمون:
دوره کمون در سالک نوع مرطوب (روستایی) دوره کمون کوتاهتر (4-1) هفته ولی در لیشمانیوز جلدی نوع خشک (شهری) این دوره طولانی تر و بطور معمول (2 تا 8 ماه) می باشد.
 
روش تشخیص
به منظور تشخیص بیماری سالک از محل زخم آن، نمونه برداری کرده و لام تهیه نموده و نهایتا زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار داده می شود.

انگل های عامل بیماری سالک در زیر میکروسکوپ

درمان قطعی برای بیماری سالک وجود ندارد. در حال حاضر از ترکیبات آنتیموان پنج ظرفيتي (گلوكانتيم و پنتوستام) به منظور محدود نمودن زخم استفاده می گردد. كه بدوشكل تزريق موضعي و تزريق سيستميك قابل استفاده است.
برنامه کنترل و پیشگیری بیماری سالک
  1. جونده کشی
  2. اتلاف سگ های ولگرد
  3. جلوگیری از تجمع زباله ها و همچنین کودهای حیوانی در نزدیکی اماکن انسانی
  4. سمپاشی آغل ها، دامداریها و محل تجمع کود های حیوانی
  5. توزیع و استفاده از پشه بند های آغشته به سم
  6. تسطیح خانه های مخروبه
  7. جلوگيري از رها سازي فاضلاب ها در معابر عمومي
  8. استفاده از توری در جلوی در و پنجره ها


نمونه ای از برنامه جونده کشی در شهرستان نی ریز
تاریخ آخرین بروزرسانی   :  1389-9-6 12:29        برو بالای صفحه نسخه قابل چاپ